ERGONOMIE

‘Ergonomisch denken is logisch denken’

Ergonomie….wat is dat?
Steeds vaker duikt het woord ‘ergonomie’ op. Zeker binnen het kader van de Arbo-wetgeving. Wat het zo ongeveer inhoudt weet iedereen wel, maar wat betekent het?

Ergonomie is samengesteld uit de Griekse woorden "ergon" (werk) en "nomos" (wet). Ergonomie betekent zoveel als: wetten die met arbeid te maken hebben. Daarbij gaat het niet om juridische wetten, maar om natuurwetten. Door rekening te houden met allerlei natuurwetten, kunnen werkomstandigheden aangepast en verbeterd worden. Ergonomie heeft tot doel het geestelijk en lichamelijk welzijn van de mens in de werksituatie te bevorderen, waardoor een optimaal arbeidsresultaat verkregen kan worden.

Bij ergonomisch verantwoorde werkomstandigheden snijdt het mes aan twee kanten. Wie goed in zijn vel zit, heeft meer plezier in zijn werk en presteert beter. Dat is fijn voor de mens en goed voor het bedrijf.

Ergonomie kan in drie groepen worden onderverdeeld:

Ergonomie in organisaties
Ergonomie van de omgeving
Ergonomie van producten

De samenhang en het evenwicht tussen deze drie groepen ergonomie bepaalt de kwaliteit van ons werkklimaat.

Werken vroeger en nu
Niemand zal het in zijn hoofd halen te verlangen naar de leef- en werkomstandigheden in vroeger tijden. Die waren vaak bar en boos. Al gold dat natuurlijk niet voor alles en iedereen.

Heel goed was het bijvoorbeeld dat vrijwel iedereen genoeg lichaamsbeweging kreeg en afwisselende bezigheden had. Als jagers in de oertijd, moesten wij mensen blindelings kunnen vertrouwen op lichamelijke kwaliteiten als snelheid, behendigheid en spierkracht.

Maar ook in latere eeuwen was lichamelijke arbeid voor de meeste mensen de praktijk van alledag. Of het nu ging om een edelman, kloosterling, winkelier of landbouwer. Zittend werk werd alleen gedaan door een handjevol schrijvers en kantoorklerken.

Een andere kijk op werk
De zwakste schakel centraal stellen

Stilzitten kan pijn doen, jazeker. Die pijn voelt de werknemer in zijn rug, nek, hoofd of armen. Maar de werkgever voelt het in z’n portemonnee. Pijn in skelet, gewrichten en spieren zijn een belangrijke oorzaak van ziekteverzuim. En echt niet alleen bij oudere mensen. Van de jongeren tussen de 20 en 25 jaar heeft 60% in meer of mindere mate last van pijn in de lage rug, de nek en het schoudergebied.

Voor een bedrijf dat stevig investeert in gebouwen, machines en reclame, maar niet in de gezondheid van zijn werknemers, is de wetenschap dat een ketting zo sterk is als zijn zwakste schakel van wezenlijk belang. Als de zwakke schakel in het arbeidsproces de uitvoerende mens is, en dat is heel vaak het geval, dan is die schakel het investeren waard!

De werknemers zijn vrijwel altijd het belangrijkste ‘kapitaal’ van een onderneming. Gemiddeld bestaan de bedrijfskosten voor 70% uit personeelskosten. In schril contrast daarmee staan de inrichtingskosten, die bedragen slechts 3%. Door de werknemer te laten werken in een ergonomisch verantwoorde werksituatie kan die zwakke schakel behoorlijk versterkt worden.

‘Winst wordt verlies als men de menselijke factor vergeet. Na jaren komt gegarandeerd de rekening.’

Ergonomisch verantwoord investeren in meubilair vergt een andere cultuur, een andere kijk op werken en de werkplek. Tegelijk is het echter ook werken aan de terugdringing van ziekteverzuim. Het bedrijf dat daar bewust mee bezig is, levert een bijdrage aan de arbeidsvreugde, de inzet en de prestaties van zijn werknemer. En daar plukt uiteindelijk de onderneming weer de vruchten van.

‘Ergonomisch verantwoord investeren is een bijdrage leveren aan de arbeidsvreugde, inzet en prestatie van werknemers.’

Stilzitten doet pijn
De stoel: een uniek zitelement
Een beveiligingsbeambte die hoog aan de wand geplaatste monitoren in de gaten moet houden, een ontwerper die constant op het beeldscherm tuurt, een datatypiste die ononderbroken een toetsenbord bedient…het werk van al deze mensen vraagt om een goede afstemming van het meubilair om de werkhouding spanningsloos te maken. Zittend werk kan gevaarlijk werk zijn, als daaraan geen aandacht wordt besteed.

Een belangrijk uitgangspunt bij de aanschaf van een stoel is ten eerste dat elk mens uniek is en individuele instelbaarheid van zijn stoel nodig heeft, en ten tweede dat een specifieke activiteit vraagt om specifiek gereedschap, zoals bijvoorbeeld bij beeldschermwerk (NEN 3002/ISO 9241-3).

Staande neemt de wervelkolom een lichte S-vorm aan waardoor normale belastingen goed opgevangen en gedragen kunnen worden. Bij het zitten in verschillende houdingen wordt niet alleen de wervelkolom vaak uit zijn natuurlijke houding gehaald (van S-vorm naar C-vorm) maar ook het bekken wordt door de verkeerde zithouding achterover gekanteld. Omdat dit niet ‘lekker’ zit, spannen wij onze onderste rug- en bilspieren plus rugwervelspieren aan, en dan duurt het niet lang of de statische spanning meldt zich: pijn!